Jon Batiste doet vrij spel op de grote componist: "Mozart was een groot improvisator". "Improvisatie, wat mensen met jazz associëren, was fundamenteel voor klassieke muziek", vertelt Jon Batiste aan Apple Music Classical. De Amerikaanse zanger, songwriter, componist, pianist, muzikale alleskunner en voormalig bandleider voor The Late Show met Stephen Colbert is op een missie om de spontaniteit terug te brengen in klassieke muziek. Op Black Mozart, de opvolger van zijn album Beethoven Blues, gaat Batiste een zeer persoonlijke solodialoog aan met werken die zo’n 250 jaar geleden zijn gecomponeerd. De muziek van Mozart, zegt hij, is eeuwig modern, altijd betekenisvol en onmiskenbaar universeel. "Mozart was een groot improvisator", merkt Batiste op. "Hij voerde regelmatig volstrekt spontane composities uit, stukken die ruimte lieten voor zijn improvisatietalent. Veel van zijn grote werken zijn ontstaan uit improvisaties die vervolgens werden vastgelegd in een partituur. Eer van je werk krijg je wanneer het iets wordt wat mensen meenemen en er op hun eigen manier een gesprek mee aangaan – ze breiden het uit, ze buigen het, ze verdraaien het. Naarmate de jaren verstrijken en mensen er gesprekken mee blijven voeren worden de melodieën alomtegenwoordig, en raakt zelfs de componist op de achtergrond ten gunste van het discours rond het werk, dat mensen blijft verrijken zelfs als de componist er al lang niet meer is." Black Mozart ontleent zijn titel aan Batistes herinterpretaties van de componist vanuit het perspectief van zwarte Amerikaanse muziek. Het album, zegt hij, is als een open uitwisseling met de composities van Mozart. "Ik geloof dat de grote klassieke canon van Mozart, Beethoven, Chopin, Bach en al diegenen die we bestuderen en spelen het punt heeft bereikt waarop het rijp is voor interpolatie, voor herinterpretatie en een update met alle grote culturele en muzikale tradities die sinds hun tijd zijn ontstaan. We hebben inmiddels de blues, we hebben jazz, we hebben allerlei hedendaagse vormen gekregen waarvan zij niet het voordeel hadden om die allemaal in hun werk te kunnen opnemen. En wij moeten ook de geest en bruikbaarheid van improvisatie in de klassieke muziek herontdekken." De kiem voor dit laatste project werd decennia geleden in Batistes creatieve bewustzijn geplant door zijn verre neef, de legendarische jazzklarinettist Alvin Batiste, die deel uitmaakte van een opmerkelijke dynastie van muzikanten uit New Orleans. "Zonder het te weten, gaf hij me als een van de eersten het idee dat je klassieke muziek opnieuw kunt uitvinden", herinnert hij zich. Toen hij hoorde hoe Alvin een van zijn favoriete Mozart-melodieën herinterpreteerde in de vorm van een twaalfmatig bluesschema, veranderde dat het beeld dat de jonge Jon had van de componist zijn muziek als 'saai' – een indruk versterkt door zijn diepe onderdompeling in de schijnbaar krachtigere, zwaardere werken van Bach en Beethoven. Batistes Mozart is speels en zit ook boordevol humor. Luister naar 'Facile-Batiste', waarin hij zachte jazzversieringen toevoegt aan het openingsdeel van Mozarts Pianosonate nr. 16 in C-majeur, KV 545 waarna hij de stroom onderbreekt met een vrije fantasie over eenvoudige, herhaalde akkoorden heen. Of volg de melodische draad die 'Shine' verbindt met 'Twinkle', beide gebaseerd op Mozarts variaties op 'Ah! vous dirai-je, maman' (een melodie die beter bekend is als 'Twinkle, twinkle, little star'). 'Alla Blues' beweegt van vrije improvisatie naar een meer formele interpretatie van Mozarts 'Rondo alla turca' (Turkse mars), terwijl 'Country Zart' de ouverture van De bruiloft van Figaro aansluit op de pulserende kracht van zwarte countrymuziek. Het is duidelijk dat Batistes improvisaties op Black Mozart helemaal zijn eigen authentieke manier van musiceren volgen. "Het gaat om respect hebben voor de canon en tegelijkertijd een manier vinden om je kunstenaarschap authentiek uit te drukken", zegt hij. "Dat is de opdracht van de moderne musicus." Mozart, voegt hij eraan toe, zou zeker de verscheidenheid aan elementen van de hedendaagse muziek in zijn composities hebben verweven. "Het zou ongelooflijk zijn om te horen wat hij zou doen met alle genres die er nu zijn." Spontaniteit was de sleutel tot Black Mozart. In tegenstelling tot Bach en Beethoven, wiens muziek Batiste al sinds zijn jeugd speelt, kwam hij pas vrij onlangs bij Mozart terecht. Hij speelde door zijn stukken, improviseerde in reacties op belangrijke thema’s en ideeën, zelfs op de dag van de opname. "Mozart had niet zoveel aantrekkingskracht op de jonge Jon Batiste", geeft hij toe. "Ik bewoog me ernaartoe terwijl ik bezig was na te denken over mijn Batiste Piano Series. Toen ik Beethoven opnam, stond ik bijna op het punt om in plaats daarvan Mozart Blues op te nemen. Ik kende zijn muziek al sinds mijn jeugd en was gaan begrijpen wat hij als componist deed. Maar dit album was mijn eerste uitstapje naar de interpretatie van zijn muziek. Het was de dag waarop ik naar de school van Mozart ging. Het ging erom hem als uitgangspunt te nemen en een deur te openen naar iets authentieks in jezelf dat de dialoog verder brengt. Dat is waar het om gaat."